Tìm Hiểu Về Scale 'Altered' Trên Piano: Mở Rộng Hòa Âm Jazz Đầy Màu Sắc

Giới Thiệu

Trong thế giới hòa âm Elite Piano jazz đầy màu sắc, scale altered đóng vai trò như một gia vị đặc biệt, mang đến những âm thanh "ngoại lai" đầy thú vị và bất ngờ. Nếu bạn đang tìm kiếm cách để mở rộng vốn hòa âm của mình, để tạo ra những giai điệu và đoạn solo ấn tượng hơn trên piano, thì việc làm chủ scale altered là một bước đi vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ đi sâu vào cấu trúc, cách sử dụng và những ứng dụng thực tế của scale altered, giúp bạn tự tin khám phá và làm chủ "vùng đất" hòa âm đầy tiềm năng này.

Scale Altered Là Gì?

Scale altered, hay còn gọi là altered scale, là một biến thể của scale Mixolydian b7, được “thay đổi” (altered) bằng cách nâng hoặc hạ một số bậc nhất định. Mục đích chính của việc này là tạo ra những quãng căng (tension) mạnh mẽ, thường được sử dụng để giải quyết (resolve) về hợp âm chủ một cách đầy kịch tính và ấn tượng. Về cơ bản, scale altered chứa các bậc: 1, #2, #4, 5, #5, #7 (hoặc 1, b3, b5, bb7). Để dễ hình dung hơn, ta có thể xem scale altered như một scale Locrian (bậc 1, b2, b3, b4, b5, b6, b7) với bậc 4 được nâng lên. Hoặc, một cách tiếp cận khác là xem nó như một scale Mixolydian b7 (bậc 1, 2, 3, 4, 5, 6, b7) với các bậc 2, 4, 5, 6 bị “altered” (thay đổi) thành #2, #4, b6, b7. Dù bạn tiếp cận theo cách nào, điều quan trọng là hiểu được bản chất của những thay đổi này và tác động của chúng đến âm thanh tổng thể. Một trong những điều khiến scale altered trở nên đặc biệt là khả năng tạo ra những quãng căng rất mạnh, đặc biệt là quãng tritones (ba cung) giữa các bậc của nó. Những quãng tritones này tạo ra một cảm giác bất ổn, đòi hỏi phải được giải quyết về một hợp âm ổn định hơn. Chính vì vậy, scale altered thường được sử dụng trong các đoạn solo, fill-in hoặc intro để tạo ra sự kịch tính và thu hút sự chú ý của người nghe.

Cấu Trúc Chi Tiết Của Scale Altered

Để thực sự làm chủ scale altered, chúng ta cần đi sâu vào cấu trúc chi tiết của nó và hiểu rõ mối quan hệ giữa các bậc. Như đã đề cập, scale altered bao gồm các bậc 1, #2, #4, 5, #5, #7. Hãy xem xét kỹ hơn từng bậc này:

• Bậc 1 (Root): Đây là nốt gốc của scale, là nền tảng của mọi thứ.
• Bậc #2 (b3): Bậc này tạo ra một quãng nửa cung so với bậc 3 tự nhiên, mang đến một cảm giác "ngoại lai" và căng thẳng.
• Bậc #4 (b5): Đây là một trong những bậc quan trọng nhất của scale altered, tạo ra quãng tritones với cả bậc 1 và bậc 5.
• Bậc 5: Bậc 5 ổn định hơn so với các bậc altered khác, đóng vai trò như một điểm tựa trong scale.
• Bậc #5 (b6): Bậc này tiếp tục tạo ra những quãng căng, đặc biệt là quãng nửa cung với bậc 5.
• Bậc #7 (b7): Bậc này tạo ra một quãng nửa cung so với bậc 8 (octave), tạo ra sự thôi thúc mạnh mẽ để giải quyết về nốt gốc.

Một cách tiếp cận khác để hiểu cấu trúc của scale altered là xem xét các quãng (intervals) giữa các bậc. Chúng ta có: Root - #2: Augmented second (quãng 2 tăng) #2 - #4: Major second (quãng 2 trưởng) #4 - 5: Minor second (quãng 2 thứ) 5 - #5: Augmented second (quãng 2 tăng) #5 - #7: Major second (quãng 2 trưởng) #7 - Root: Minor second (quãng 2 thứ) Sự kết hợp giữa các quãng 2 trưởng, thứ và tăng tạo ra một âm thanh độc đáo và khó đoán, khiến scale altered trở nên đặc biệt hấp dẫn đối với những người chơi đàn piano jazz.

Ứng Dụng Scale Altered Trong Hòa Âm Jazz

Scale altered thường được sử dụng trên các hợp âm dominant 7th (V7) để tạo ra những âm thanh căng thẳng và kịch tính trước khi giải quyết về hợp âm chủ (I). Ví dụ, trong một tiến trình hòa âm đơn giản như Cmaj7 - Dm7 - G7 - Cmaj7, chúng ta có thể sử dụng scale altered trên hợp âm G7 để tạo ra sự khác biệt. Thay vì chỉ sử dụng scale Mixolydian b7 (G, A, B, C, D, E, F) trên G7, chúng ta có thể sử dụng scale G altered (G, Ab, B, C, Db, Eb, F). Việc sử dụng scale G altered sẽ mang đến những quãng căng mạnh mẽ như G7b9, G7#9, G7#11, G7b13, tạo ra một âm thanh "ngoại lai" và hấp dẫn. Điều quan trọng là phải biết cách giải quyết những quãng căng này về hợp âm Cmaj7 một cách mượt mà và có chủ ý. Có nhiều cách để giải quyết, chẳng hạn như di chuyển các nốt altered theo quãng nửa cung hoặc toàn cung về các nốt của hợp âm Cmaj7. Một ứng dụng khác của scale altered là trong các đoạn solo. Khi solo trên một hợp âm dominant 7th, bạn có thể sử dụng scale altered để tạo ra những giai điệu bất ngờ và thú vị. Hãy thử nghiệm với việc kết hợp các nốt của scale altered với các nốt của scale Mixolydian b7 để tạo ra những hiệu ứng độc đáo. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng scale altered là một công cụ mạnh mẽ, nhưng cũng rất dễ bị lạm dụng. Nếu sử dụng quá nhiều hoặc không đúng cách, nó có thể làm cho âm nhạc trở nên khó nghe và thiếu mạch lạc. Điều quan trọng là phải sử dụng nó một cách có chủ ý và tinh tế, luôn luôn cân nhắc đến mục đích âm nhạc mà bạn muốn đạt được.

Thực Hành Scale Altered Trên Piano

Để thực sự làm chủ scale altered, bạn cần phải dành thời gian luyện tập thường xuyên trên Roland FP-10 hoặc bất kỳ cây đàn piano nào bạn có. Dưới đây là một số bài tập bạn có thể thử: 1. Tập scale altered ở tất cả các giọng: Bắt đầu bằng cách tập scale altered ở giọng C, sau đó chuyển sang các giọng khác. Hãy tập cả khi đi lên và đi xuống, chú ý đến ngón tay và độ chính xác của các nốt. 2. Tập arpeggios của các hợp âm altered: Ví dụ, hãy tập arpeggios của các hợp âm như G7b9, G7#9, G7#11, G7b13. Điều này sẽ giúp bạn làm quen với âm thanh của các hợp âm này và cách chúng hoạt động trong hòa âm. 3. Tập solo trên các backing track: Tìm kiếm các backing track jazz trên YouTube hoặc các trang web khác, sau đó tập solo bằng cách sử dụng scale altered. Hãy thử nghiệm với việc kết hợp scale altered với các scale và modes khác. 4. Phân tích các bản nhạc có sử dụng scale altered: Tìm kiếm các bản nhạc jazz nổi tiếng có sử dụng scale altered, sau đó phân tích cách các nhạc sĩ sử dụng nó. Hãy cố gắng hiểu được tại sao họ lại sử dụng scale altered ở những vị trí cụ thể và hiệu quả mà nó mang lại. Một bài tập nâng cao hơn là tập sử dụng scale altered trong các tiến trình hòa âm phức tạp hơn. Ví dụ, bạn có thể thử sử dụng scale altered trên các hợp âm ii-V-I trong các giọng khác nhau. Hoặc, bạn có thể thử sử dụng scale altered trên các hợp âm thứ (minor) để tạo ra những hiệu ứng đặc biệt.

Các Lưu Ý Quan Trọng

Khi làm việc với scale altered, hãy ghi nhớ những lưu ý sau:

• Luôn luôn lắng nghe: Điều quan trọng nhất là phải lắng nghe âm thanh mà bạn đang tạo ra. Hãy tự hỏi bản thân xem liệu scale altered có phù hợp với ngữ cảnh âm nhạc hay không.
• Sử dụng một cách có chủ ý: Đừng chỉ sử dụng scale altered một cách máy móc. Hãy suy nghĩ về mục đích âm nhạc mà bạn muốn đạt được và sử dụng scale altered để đạt được mục đích đó.
• Không lạm dụng: Scale altered là một công cụ mạnh mẽ, nhưng cũng rất dễ bị lạm dụng. Hãy sử dụng nó một cách tinh tế và có chừng mực.
• Thực hành thường xuyên: Để thực sự làm chủ scale altered, bạn cần phải dành thời gian luyện tập thường xuyên.
• Học hỏi từ các bậc thầy: Lắng nghe và phân tích cách các nhạc sĩ jazz sử dụng scale altered. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng nó một cách hiệu quả.
• Thử nghiệm: Đừng ngại thử nghiệm với scale altered. Hãy khám phá những cách sử dụng mới và sáng tạo.
• Tìm một người hướng dẫn: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc học scale altered, hãy tìm một người hướng dẫn có kinh nghiệm. Một người hướng dẫn giỏi có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về scale altered và cách sử dụng nó một cách hiệu quả.

Câu Hỏi Thường Gặp

Scale altered có phải là scale khó học không?

Scale altered có thể hơi khó học ban đầu, đặc biệt nếu bạn chưa quen với các scale và modes phức tạp. Tuy nhiên, với sự kiên trì và luyện tập thường xuyên, bạn hoàn toàn có thể làm chủ nó. Điều quan trọng là phải hiểu rõ cấu trúc của scale và cách nó hoạt động trong hòa âm.

Tôi nên bắt đầu học scale altered như thế nào?

Bạn nên bắt đầu bằng cách học cấu trúc của scale altered và tập nó ở tất cả các giọng. Sau đó, hãy tập arpeggios của các hợp âm altered và tập solo trên các backing track. Cuối cùng, hãy phân tích các bản nhạc có sử dụng scale altered để hiểu rõ hơn về cách sử dụng nó một cách hiệu quả.

Scale altered có thể được sử dụng trong các thể loại nhạc nào khác ngoài jazz?

Mặc dù scale altered thường được sử dụng trong jazz, nó cũng có thể được sử dụng trong các thể loại nhạc khác như blues, rock và fusion. Tuy nhiên, cần phải sử dụng nó một cách cẩn thận và phù hợp với phong cách của từng thể loại.

Kết Luận

Scale altered là một công cụ mạnh mẽ để mở rộng vốn hòa âm và tạo ra những giai điệu đầy màu sắc trên piano. Tuy nhiên, để thực sự làm chủ nó, bạn cần phải hiểu rõ cấu trúc, cách sử dụng và những ứng dụng thực tế của nó. Hãy nhớ rằng, việc học scale altered là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự kiên trì, luyện tập và tinh thần học hỏi không ngừng. Nếu bạn đang tìm kiếm một cây đàn piano acoustic chất lượng để luyện tập và biểu diễn, Yamaha U3H là một lựa chọn tuyệt vời, mang đến âm thanh phong phú và độ bền vượt trội. Hoặc nếu bạn thích sự tiện lợi và linh hoạt của đàn piano điện, hãy cân nhắc Roland FP-10. Chúc bạn thành công trên con đường chinh phục hòa âm jazz! Elite Piano luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình âm nhạc.